EKOLOGIA – zdrowie

Trzy niezależne od siebie bilansy ekologiczno-ekonomiczne opracowane przez Instytut Badawczy Chemii i Techniki w Wiedniu, Związkowy Instytut Materiałoznawstwa w Zurichu oraz holenderskie Centrum Ekologii przy uniwersytecie w Lejdzie, zgodnie stwierdzają, że z trzech stosowanych na profile okienne materiałów – drewna, PVC i aluminium – najlepszą ocenę ekologiczna ma właśnie PVC. Badania przeprowadzone przez PZH w Warszawie dowiodły, że okna PVC są absolutnie nieszkodliwe dla naszego zdrowia.

Na początku lat dziewięćdziesiątych powstało w Danii w Skejby osiedle dla alergików. Gremium lekarzy i mikrobiologów, mając na celu zapewnienie alergikom normalnej egzystencji bez konieczności zażywania leków, zadecydowało o wyposażeniu domów w profile PVC. Wszędzie tam, gdzie istnieje konieczność zastosowania materiału neutralnego biologicznie, PVC stanowi odpowiednie rozwiązanie.

Obecnie w produkcji i wykorzystaniu PVC obowiązują standardy ochrony środowiska, które w przypadku innych materiałów znajdują się dopiero w fazie eksperymentów. Dobrym przykładem takiej sytuacji jest szeroko rozpowszechniony w wielu krajach Europy Zachodniej recykling, czyli ponowne wykorzystanie raz wyprodukowanego materiału. PVC    to tworzywo, które wiele razy może podlegać procesowi produkcji, użytkowania i ponownego przetwarzania materiału w zupełnie niemal zamkniętym systemie. Recyklat, posiada dokładnie te same właściwości co produkt pierwotny, dlatego też w pełni nadaje się do ponownego użycia. Recykling zdecydowanie zmniejsza obciążenie środowiska.

Na rynkach Europy Zachodniej już od kilku lat z powodzeniem funkcjonują systemy pozwalające na całkowity recykling np. profili okiennych z PVC. Przykładem jest powstały w 1988 roku w Niemczech związek producentów produktów z tworzyw sztucznych Arbietgemeinschaft PVC und Umwelt (AgPU), który zrzesza około tysiąca członków.

Analizując wszystkie argumenty oraz widząc efekty intensywnie od lat realizowanego programu recyklingu wyrobów z PVC łatwo zauważyć, że obecność tego polimeru na rynku nie stanowi zagrożenia dla środowiska naturalnego. Recykling PVC wymaga jednak zaangażowania wielu osób, producentów, dystrybutorów, sprzedawców oraz użytkowników. Nie można pominąć roli polityków  oraz organów administracji państwowej i samorządowej. To są wyzwania jakie dopiero stają przed nami w Polsce. 

PVC – TECHNOLOGIA

PVC jest pochodną surowców naturalnych Ziemi. Proces produkcyjny PVC polega na oddzieleniu z ropy naftowej etylenu, a z soli kuchennej chloru, z którego powstaje chlorek winylu. Po kolejnych procesach chemicznych – polimeryzacji – otrzymujemy polichlorek winylu. Polichlorek winylu to jedno z najstarszych tworzyw termoplastycznych. W 1835 roku francuski uczony Viktor Regnault po raz pierwszy otrzymał chlorek winylu, natomiast jego polimeryzację w wyniku której otrzymano poli (chlorek winylu) przeprowadził Baumman trzydzieści siedem lat później. Na początku lat trzydziestych XX wieku w Niemczech i USA ruszyły pierwsze pilotowe linie do produkcji polichlorku winylu. Produkcja PVC na dużą skalę rozpoczęła się w latach trzydziestych tego wieku.

ZASTOSOWANIE I WŁAŚCIWOŚCI

W zależności od przeznaczenia produkowanego PVC, należy je zmiękczyć lub dodać stabilizatora. Miękkie PVC ma doskonałą przejrzystość, elastyczność, odporność na wpływy atmosferyczne oraz nie przepuszcza tlenu i zapachów. PVC ze zmiękczaczami ma zastosowanie głównie przy produkcji folii, izolacji kablowych oraz w całej gamie wyrobów dla medycyny np. rękawiczki, worki na krew i płyny infuzyjne, rurki, wzierniki, cewniki. Ze względu na swoje właściwości pojemniki z PVC pozwalają przechowywać krew nawet do 5 tygodni, co nie jest możliwe w opakowaniach, np. szklanych. Lekkość materiału, nieprzepuszczalność gazów i zapachów, odporność na oleje i kwasy spowodowały powszechne wprowadzenie PVC do produkcji opakowań. Ponadto PVC jest w szerokim zakresie stosowany do wyrobu kart czekowych, płyt gramofonowych, dyskietek itp.

Stabilizatory powodują, że PVC staje się materiałem znacznie bardziej odpornym na czynniki klimatyczne tj. deszcz, wiatr, promienie słoneczne (ultrafiolet), na chemikalia, oleje i zapewniają długą żywotność produktu. Twarde PVC należy do materiałów trudnopalnych i samo gasnących. Mały ciężar właściwy (1/10 masy ołowiu), doskonałe właściwości izolacyjne, dobre właściwości mechaniczne i elektryczne, odporność na korozję i doskonała stabilność w trakcie użytkowania pozwoliły na zastosowanie twardego PVC do wytwarzania trwałych elementów dla budownictwa lub motoryzacji. Od 1956 roku, kiedy to powstało pierwsze okno z PVC, stał się materiałem bardzo cenionym w tej branży. Blisko 40 % montowanych dziś w Polsce okien to okna z tworzyw sztucznych.

Profile PVC doskonale zdają egzamin nawet w bardzo ekstremalnych warunkach atmosferycznych np. sztormowe wiatry o dużym zasoleniu powietrza. Dla przykładu, trzystuleni fort Boyard tkwiący w falach Atlantyku u wybrzeży Francji, wyposażono w latach osiemdziesiątych w okna PVC i do dziś nie ma problemów w eksploatacji. Podobnie Bernina Hostel w Alpach na wysokości 2300 m n.p.m., narażony na wichury, mrozy i nasłonecznienie. Profile PVC używane m. in. do wyrobu okien, należą do najbardziej ekologicznych i ekonomicznych materiałów używanych w budownictwie. Obserwacja rynków europejskich, np. niemieckiego, pozwala stwierdzić, że udział PVC w stolarce okiennej od kilku lat rośnie i zajmuje wysoką pozycję wśród innych materiałów.

Trudno dziś sobie wyobrazić jakąkolwiek dziedzinę życia, w której produkty  z PVC nie znalazłyby zastosowania. PVC jest jednym z najstarszych tworzyw termoplastycznych i wszystko wskazuje na to, że ma zagwarantowaną popularność jeszcze długo.